Tính khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân: ngưỡng mới 5 triệu đồng/lần từ 01/07/2026

Từ ngày 01/07/2026, tổ chức hoặc cá nhân trả tiền công cho người lao động không ký hợp đồng lao động (hoặc hợp đồng dưới 3 tháng) phải khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân trước khi chi trả, nếu mỗi lần chi trả từ 5.000.000 đồng trở lên theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Dưới 5 triệu đồng/lần chỉ khấu trừ khi chính người lao động yêu cầu.

Ba con số bạn phải nhớ: 5 triệu – 10% – 01/07/2026

Quy định khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với lao động không ký hợp đồng từng áp dụng ngưỡng 2 triệu đồng mỗi lần chi trả suốt nhiều năm theo Thông tư 111/2013/TT-BTC. Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, Nghị định 253/2026/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân đã nâng ngưỡng này lên 5 triệu đồng mỗi lần chi trả. Cụ thể, khoản 2 Điều 50 của Nghị định quy định: tổ chức, cá nhân trả tiền lương, tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng mà mức chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trước khi trả thu nhập cho cá nhân, đồng thời khai và nộp số thuế đã khấu trừ.

Thuế suất 10% không thay đổi so với trước đây, thay đổi duy nhất là ngưỡng kích hoạt. Với khoản chi trả dưới 5 triệu đồng mỗi lần, bên trả thu nhập được khấu trừ 10% nếu cá nhân có yêu cầu, còn không thì chi trả đủ và không khấu trừ. Ý nghĩa thực tế: một cộng tác viên nhận thù lao 4 triệu đồng mỗi lần, trước đây bị trừ ngay 400.000 đồng thuế, nay được nhận đủ 4 triệu đồng mà không bị khấu trừ trước, trừ khi họ chủ động yêu cầu để tiện quyết toán cuối năm.

Ai bị khấu trừ, ai phải thực hiện khấu trừ

Đối tượng bị khấu trừ là cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng. Nhóm này bao gồm freelancer nhận thù lao theo dự án, cộng tác viên viết bài, thiết kế, KOL/KOC nhận tiền quảng cáo, người làm thời vụ, và cả người lao động đã chấm dứt hợp đồng nhưng công ty còn chi trả lương tháng cuối hoặc các khoản thu nhập khác. Điểm mới đáng chú ý tại điểm c khoản 2 Điều 8 Nghị định 253: tiền thù lao từ cung cấp dịch vụ của cá nhân không đăng ký kinh doanh, không đăng ký thuế được xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công, kể cả khi người đó có hay không có giấy phép, chứng chỉ hành nghề. Nói cách khác, freelancer dù hoạt động chuyên nghiệp đến đâu, nếu không đăng ký hộ kinh doanh, thu nhập của họ vẫn chịu cơ chế khấu trừ 10% này.

Bên có nghĩa vụ khấu trừ là tổ chức hoặc cá nhân trả thu nhập, bao gồm doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuê thời vụ, thậm chí cá nhân thuê người làm việc không ký hợp đồng. Bên trả thu nhập phải khấu trừ 10% trước khi chi trả, sau đó khai và nộp số thuế đã khấu trừ vào ngân sách nhà nước. Đây là nghĩa vụ của bên trả, không phải quyền lựa chọn: nếu chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên mà không khấu trừ, bên trả thu nhập sẽ phải chịu trách nhiệm trước cơ quan thuế.

Chứng từ khấu trừ thuế: đừng quên xin, đừng quên giữ

Mỗi đồng thuế bị khấu trừ 10% đều phải có chứng từ đi kèm, vì đây là bằng chứng duy nhất để bạn quyết toán và đòi lại tiền thuế nộp thừa cuối năm. Theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP và khoản 2 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, tổ chức, cá nhân trả thu nhập phải lập chứng từ khấu trừ thuế và giao cho người bị khấu trừ. Riêng với người không ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dưới 3 tháng, đơn vị chi trả cấp chứng từ cho mỗi lần khấu trừ, hoặc cấp một chứng từ gộp cho nhiều lần khấu trừ trong năm khi cá nhân yêu cầu. Một lưu ý quan trọng: nếu bạn ủy quyền cho đơn vị chi trả quyết toán thuế thay mình thì sẽ không được cấp chứng từ khấu trừ. Vì vậy freelancer làm việc cho nhiều nơi, tự quyết toán cuối năm, nên chủ động yêu cầu cấp chứng từ ngay sau mỗi lần nhận tiền thay vì đợi đến mùa quyết toán mới đi xin lại.

Khấu trừ 10% chỉ là tạm thu, quyết toán cuối năm mới là con số cuối cùng

Nhiều người hiểu lầm rằng bị trừ 10% nghĩa là đã nộp đủ thuế, hoặc ngược lại, rằng 10% là mức thuế cuối cùng mình phải chịu. Cả hai đều sai. Khấu trừ 10% chỉ là tạm thu trước, con số thuế thực tế của bạn được xác định khi quyết toán thuế cuối năm dựa trên tổng thu nhập cả năm, các khoản giảm trừ gia cảnh và biểu thuế lũy tiến. Số thuế đã bị khấu trừ 10% trong năm sẽ được trừ vào số thuế phải nộp khi quyết toán: thiếu thì nộp thêm, thừa thì được hoàn. Một tin tốt trong Nghị định 253: ngưỡng thu nhập vãng lai được miễn quyết toán cũng được nâng lên. Cá nhân có thêm thu nhập tại nơi khác, nếu thu nhập bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng và đã bị khấu trừ 10%, thì không phải quyết toán thuế đối với phần thu nhập này. Trước đây mức này chỉ là 10 triệu đồng mỗi tháng. Như vậy lao động tự do có thu nhập vãng lai vừa phải, đã bị khấu trừ đủ 10%, có thể yên tâm không cần làm thủ tục quyết toán cho phần thu nhập đó.

Ngưỡng 5 triệu tính theo từng lần chi trả, và đừng nghĩ đến chuyện "chia nhỏ"

Ngưỡng 5 triệu đồng được tính trên mỗi lần chi trả độc lập, không cộng dồn. Bạn nhận hai khoản 3 triệu đồng trong cùng một tháng từ cùng một đơn vị, mỗi lần chi trả đều dưới ngưỡng, thì không lần nào bị khấu trừ. Tuy nhiên, ranh giới giữa "chi trả nhiều lần theo thực tế công việc" và "cố ý chia nhỏ một khoản thù lao để né ngưỡng khấu trừ" là điều cơ quan thuế hoàn toàn có thể đặt câu hỏi khi kiểm tra. Một hợp đồng 12 triệu đồng bị tách thành ba lần chi 4 triệu đồng trong cùng một tuần, không có căn cứ công việc tương ứng, là dấu hiệu rủi ro rõ ràng. Lời khuyên thực tế: hãy để việc chi trả phản ánh đúng tiến độ công việc trong hợp đồng, giữ đầy đủ hợp đồng, biên bản nghiệm thu và chứng từ thanh toán. Tiết kiệm được 10% tạm khấu trừ hôm nay không đáng để đánh đổi với rủi ro bị truy thu và phạt ngày mai, nhất là khi số thuế tạm khấu trừ đằng nào cũng được trừ lại khi quyết toán.

Đừng nhầm lẫn: sàn thương mại điện tử khấu trừ cho người bán là chuyện khác

Rất nhiều người bán hàng online nhầm lẫn giữa hai cơ chế khấu trừ hoàn toàn khác nhau. Thứ nhất là cơ chế trong bài viết này: đơn vị trả tiền công khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân cho lao động không ký hợp đồng, theo Nghị định 253/2026, ngưỡng 5 triệu đồng/lần. Thứ hai là cơ chế sàn thương mại điện tử khấu trừ thay cho người bán theo Nghị định 117/2025: Shopee, TikTok Shop và các sàn khác khấu trừ trực tiếp trên từng đơn hàng thành công với tổng mức 1,5% trên doanh thu, gồm 1% thuế giá trị gia tăng và 0,5% thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động bán hàng hóa. Hai cơ chế khác nhau về chủ thể khấu trừ, khác nhau về thuế suất, và khác nhau về căn cứ tính thuế. Bạn là freelancer nhận tiền dự án thì quan tâm mức 10% trong bài này; bạn là chủ shop bán hàng trên sàn thì khoản thuế sàn tự động trừ trên mỗi đơn hàng đã bao gồm 0,5% thuế thu nhập cá nhân theo cơ chế riêng, không liên quan đến ngưỡng 5 triệu đồng.

Ví dụ minh họa (số liệu đã kiểm chứng bằng code)

Ví dụ 1: Anh Minh là designer freelancer, nhận thù lao 8.000.000 đồng cho một dự án từ công ty A, không ký hợp đồng lao động. Mức chi 8 triệu đồng đã vượt ngưỡng 5 triệu đồng/lần nên công ty A bắt buộc khấu trừ 10%, tức 800.000 đồng, trước khi chuyển tiền. Anh Minh thực nhận 7.200.000 đồng và được công ty cấp chứng từ khấu trừ 800.000 đồng để quyết toán cuối năm. Bạn có thể nhập 8.000.000 vào công cụ phía trên để kiểm chứng: thuế khấu trừ 800.000 đồng, thực nhận 7.200.000 đồng.

Ví dụ 2: Chị Lan là cộng tác viên viết bài, nhận 3.500.000 đồng mỗi tháng từ một trang tin, không ký hợp đồng lao động và không yêu cầu khấu trừ. Mức chi 3,5 triệu đồng dưới ngưỡng 5 triệu đồng/lần nên trang tin chi trả đủ 3.500.000 đồng, không khấu trừ đồng nào. Tuy nhiên chị Lan cần nhớ rằng thu nhập này vẫn là thu nhập chịu thuế, cuối năm phải tự tổng hợp và quyết toán nếu thuộc diện phải quyết toán.

Ví dụ 3: Vẫn khoản 3.500.000 đồng của chị Lan, nhưng lần này chị chủ động yêu cầu đơn vị chi trả khấu trừ 10%. Trang tin khấu trừ 350.000 đồng, chị thực nhận 3.150.000 đồng và nhận chứng từ khấu trừ. Lựa chọn này có lợi khi chị Lan có thu nhập từ nhiều nơi và muốn số thuế tạm nộp trong năm sát với số phải nộp khi quyết toán, tránh bị truy thu một khoản lớn vào cuối năm. Nhập 3.500.000 và tích vào ô yêu cầu khấu trừ trong công cụ phía trên, bạn sẽ thấy đúng con số thuế 350.000 đồng và thực nhận 3.150.000 đồng.

Câu hỏi thường gặp

Công cụ liên quan

• Tính lương Gross sang Net theo quy định 2026
• Tính thuế thu nhập cá nhân theo biểu lũy tiến
• So sánh thuế TNCN quy định cũ và quy định 2026

Lưu ý: Công cụ này áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/07/2026) và chỉ cho kết quả ước tính tham khảo. Trường hợp cụ thể của bạn có thể khác do thu nhập nhiều nơi, tình trạng cư trú, hoặc chính sách riêng của đơn vị chi trả. Khi cần con số chính thức, hãy đối chiếu với bộ phận kế toán của đơn vị chi trả hoặc cơ quan thuế địa phương.