ค่าไฟบ้าน 2569: ใช้กี่หน่วย ต้องจ่ายเท่าไหร่?

โครงสร้างค่าไฟใหม่ ก.ย. 2569 เปลี่ยนอะไรบ้าง

คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) มีมติเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2569 ให้ปรับปรุงอัตราค่าไฟฟ้าสำหรับผู้ใช้ไฟฟ้าประเภทบ้านอยู่อาศัยแบบก้าวหน้า (Progressive Rate) เริ่มใช้กับค่าไฟฟ้าประจำเดือนกันยายน 2569 เป็นต้นไป ทั้งการไฟฟ้านครหลวง (MEA — กรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ) และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA — จังหวัดอื่นทั่วประเทศ) ใช้โครงสร้างเดียวกัน สาระสำคัญมี 4 ข้อ

หนึ่ง — 200 หน่วยแรก หน่วยละไม่เกิน 3 บาท: ตามนโยบายของคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) การใช้ไฟฟ้า 200 หน่วยแรกของบ้านทุกหลังถูกกำหนดเป็นอัตราพิเศษ ค่าพลังงานไฟฟ้าไม่เกินหน่วยละ 3 บาท ไม่ว่าคุณจะอยู่ประเภทไหน บ้านที่ใช้ไฟเยอะจึงได้ประโยชน์ในช่วงหน่วยแรก ๆ เหมือนบ้านเล็ก ต่างจากโครงสร้างเดิมที่บ้านประเภทใช้เกิน 150 หน่วยต้องจ่าย 150 หน่วยแรกในอัตรา 3.2484 บาท

สอง — ขั้นบนถูกลง 0.0634 บาทต่อหน่วย: อัตราช่วง 201–400 หน่วยลดจาก 4.2218 เหลือ 4.1584 บาท และช่วง 401 หน่วยขึ้นไปลดจาก 4.4217 เหลือ 4.3583 บาท บ้านยิ่งใช้ไฟมากยิ่งเห็นส่วนต่างชัด (ตัวอย่างเปรียบเทียบอยู่ท้ายบทความ)

สาม — ถอดค่าไฟฟ้าสาธารณะออก: ภาระค่าไฟฟ้าสาธารณะ (ไฟส่องสว่างสาธารณะ) ที่เคยฝังอยู่ในค่าไฟฐานของบ้านอยู่อาศัยถูกตัดออกไปแล้ว ทำให้ฐานอัตราของบ้านลดลงเป็นการถาวร ไม่ใช่มาตรการช่วยชั่วคราว

สี่ — เหลือขั้นบันไดน้อยลง เข้าใจง่ายขึ้น: ประเภทใช้ไม่เกิน 150 หน่วย จากเดิม 7 ขั้นเหลือ 5 ขั้น และประเภทใช้เกิน 150 หน่วยเหลือเพียง 3 ขั้น โดยช่วงหน่วยที่ 26–200 ถูกรวมเป็นอัตราเดียว 3.0000 บาทพอดี

ตารางอัตราค่าพลังงานไฟฟ้าใหม่ (ตั้งแต่ ก.ย. 2569)

ประเภท 1.1.1 — บ้านอยู่อาศัยที่ใช้ไฟฟ้าไม่เกิน 150 หน่วยต่อเดือน (MEA เรียกอัตรา 1.1) ค่าบริการรายเดือน 8.19 บาท:

ช่วงหน่วย	อัตราค่าพลังงาน (บาท/หน่วย)
หน่วยที่ 1–15	2.3488
หน่วยที่ 16–25	2.9882
หน่วยที่ 26–200	3.0000
หน่วยที่ 201–400	4.1584
หน่วยที่ 401 เป็นต้นไป	4.3583

ประเภท 1.1.2 — บ้านอยู่อาศัยที่ใช้ไฟฟ้าเกิน 150 หน่วยต่อเดือน (MEA เรียกอัตรา 1.2) ค่าบริการรายเดือน 38.22 บาท:

ช่วงหน่วย	อัตราค่าพลังงาน (บาท/หน่วย)
หน่วยที่ 1–200	3.0000
หน่วยที่ 201–400	4.1584
หน่วยที่ 401 เป็นต้นไป	4.3583

อัตราข้างต้นเป็นเฉพาะค่าพลังงานไฟฟ้า ยังไม่รวมค่าบริการรายเดือน ค่า Ft และภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%) ซึ่งต้องบวกเพิ่มตามลำดับในหัวข้อถัดไป อัตราเดียวกันนี้ใช้ทั้งประเทศ ไม่ว่าคุณจะอยู่พื้นที่ MEA หรือ PEA ต่างกันเพียงชื่อเรียกประเภทเท่านั้น

ค่า Ft คืออะไร — ส่วนที่เปลี่ยนทุก 4 เดือน

บิลค่าไฟของคุณไม่ได้มีแค่ค่าพลังงานตามขั้นบันได องค์ประกอบที่สองคือ ค่า Ft (ค่าไฟฟ้าตามสูตรการปรับอัตราค่าไฟฟ้าโดยอัตโนมัติ) ซึ่งสะท้อนต้นทุนเชื้อเพลิงและค่าซื้อไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจริง เทียบกับที่ประมาณการไว้ตอนกำหนดค่าไฟฐาน ถ้าราคาก๊าซธรรมชาติหรือค่าเงินบาทเคลื่อนไหว ต้นทุนส่วนนี้ก็ขยับตาม ค่า Ft จึงถูกทบทวนโดย กกพ. เป็นรอบ ๆ ละ 4 เดือน: มกราคม–เมษายน, พฤษภาคม–สิงหาคม และกันยายน–ธันวาคม

สำหรับงวด กันยายน–ธันวาคม 2569 กกพ. มีมติ (การประชุมวันที่ 22 กรกฎาคม 2569) ให้เรียกเก็บค่า Ft ที่ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย หรือ 0.1623 บาทต่อหน่วย โดยใช้เงินเรียกคืนผลประโยชน์ส่วนเกิน (Claw back) ราว 16,127 ล้านบาทมาช่วยกดค่า Ft ลง และให้การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) รับภาระต้นทุนคงค้างไว้แทนประชาชนไปก่อน ส่งผลให้ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยที่เรียกเก็บทั้งระบบอยู่ที่ประมาณ 3.95 บาทต่อหน่วย (ยังไม่รวม VAT) ค่า Ft คิดเท่ากันทุกหน่วย — ใช้ 300 หน่วยก็คูณ 0.1623 ทั้ง 300 หน่วย ไม่ได้คิดแบบขั้นบันได เมื่องวดมกราคม–เมษายน 2570 มาถึง ตัวเลขนี้จะเปลี่ยนอีก เครื่องมือด้านบนจึงเปิดช่องให้คุณแก้ค่า Ft เองได้

วิธีคิดค่าไฟทีละขั้น

สูตรค่าไฟบ้านแต่ละเดือนมี 4 ชั้น คิดตามลำดับนี้:

ชั้นที่ 1 — ค่าพลังงานไฟฟ้าตามขั้นบันได: แบ่งจำนวนหน่วยทั้งหมดออกเป็นช่วง ๆ ตามตารางของประเภทคุณ แล้วคูณอัตราประจำช่วง หลักสำคัญของอัตราก้าวหน้าคือ "คิดเป็นส่วน ๆ" ไม่ใช่เอาอัตราสูงสุดคูณทั้งก้อน เช่น ใช้ 300 หน่วย ประเภท 1.1.2 จะคิด 200 หน่วยแรกที่ 3.0000 บาท และอีก 100 หน่วยที่ 4.1584 บาท ไม่ใช่ 300 หน่วย × 4.1584

ชั้นที่ 2 — บวกค่าบริการรายเดือน: 8.19 บาทสำหรับประเภท 1.1.1 หรือ 38.22 บาทสำหรับประเภท 1.1.2 เป็นค่าคงที่ต่อมิเตอร์ต่อเดือน ไม่ขึ้นกับจำนวนหน่วย

ชั้นที่ 3 — บวกค่า Ft: จำนวนหน่วยทั้งหมด × ค่า Ft ของงวดนั้น (งวดปัจจุบัน 0.1623 บาท/หน่วย)

ชั้นที่ 4 — บวก VAT 7%: นำยอดรวมของสามชั้นแรกมาคูณภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ได้ยอดสุทธิที่ต้องจ่าย เขียนเป็นสูตรสั้น ๆ ได้ว่า: ยอดจ่าย = (ค่าพลังงานตามขั้น + ค่าบริการ + หน่วย × Ft) × 1.07

ตัวอย่างคำนวณ: บ้านใช้ไฟ 300 หน่วย (ประเภท 1.1.2)

สมมติบ้านหลังหนึ่งใช้ไฟฟ้าเดือนกันยายน 2569 รวม 300 หน่วย และอยู่ประเภท 1.1.2 แบ่งตามขั้นบันไดได้ดังนี้: 200 หน่วยแรก × 3.0000 บาท = 600.00 บาท; หน่วยที่ 201–300 อีก 100 หน่วย × 4.1584 บาท = 415.84 บาท รวมค่าพลังงานไฟฟ้า 1,015.84 บาท จากนั้นบวกค่าบริการรายเดือน 38.22 บาท และค่า Ft 300 หน่วย × 0.1623 บาท = 48.69 บาท ได้ยอดก่อนภาษี 1,102.75 บาท บวก VAT 7% อีก 77.19 บาท รวมต้องจ่าย 1,179.94 บาท หรือเฉลี่ยหน่วยละประมาณ 3.93 บาท ตัวเลขชุดนี้คือค่าเริ่มต้นของเครื่องมือด้านบน — กดคำนวณโดยไม่ต้องแก้ช่องใดก็จะได้ผลลัพธ์เดียวกันพอดี

เทียบกับบ้านเล็ก: ถ้าใช้เพียง 120 หน่วย และอยู่ประเภท 1.1.1 ค่าพลังงานจะเป็น 15 หน่วย × 2.3488 = 35.23 บาท, 10 หน่วย × 2.9882 = 29.88 บาท และ 95 หน่วย × 3.0000 = 285.00 บาท รวม 350.11 บาท บวกค่าบริการ 8.19 บาท ค่า Ft 19.48 บาท เป็น 377.78 บาท บวก VAT 26.44 บาท รวมจ่าย 404.22 บาท เฉลี่ยหน่วยละ 3.37 บาท จะเห็นว่าบ้านเล็กได้เปรียบสองชั้น: หน่วยแรก ๆ ราคาถูกกว่า และค่าบริการถูกกว่าเกือบ 5 เท่า

เทียบโครงสร้างเก่ากับใหม่: ประหยัดลงจริงเท่าไหร่

โครงสร้างเดิม (ใช้ถึงรอบบิลสิงหาคม 2569) สำหรับประเภทใช้เกิน 150 หน่วย คิด 150 หน่วยแรกที่ 3.2484 บาท, ช่วง 151–400 หน่วยที่ 4.2218 บาท และ 401 หน่วยขึ้นไปที่ 4.4217 บาท ลองเทียบที่การใช้ไฟเดือนละ 500 หน่วย ด้วยค่า Ft เดียวกัน: โครงสร้างเดิมคิดค่าพลังงานได้ 1,984.88 บาท รวมค่าบริการและค่า Ft เป็น 2,104.25 บาท บวก VAT เป็น 2,251.55 บาท ส่วนโครงสร้างใหม่คิดค่าพลังงานได้ 1,867.51 บาท รวมทุกอย่างแล้ว 2,125.96 บาท — ถูกกว่าเดือนละ 125.59 บาท หรือราว 1,507 บาทต่อปี ที่การใช้ไฟ 300 หน่วย ส่วนต่างอยู่ที่ 1,291.96 บาท (เดิม) เทียบ 1,179.94 บาท (ใหม่) ประหยัดเดือนละ 112.02 บาท ยิ่งใช้ไฟมาก ส่วนต่างยิ่งกว้าง เพราะทั้งช่วง 200 หน่วยแรกที่ถูกลงและขั้นบนที่ลด 0.0634 บาททำงานพร้อมกัน

คุณอยู่ประเภทไหน: 1.1.1 หรือ 1.1.2

ประเภทผู้ใช้ไฟไม่ได้เลือกเองตามใจ แต่การไฟฟ้าจัดให้ตามพฤติกรรมการใช้ไฟจริง เกณฑ์คือ 150 หน่วยต่อเดือน: บ้านที่ใช้ไฟฟ้าไม่เกิน 150 หน่วย จัดอยู่ประเภท 1.1.1 ส่วนบ้านที่ใช้เกิน 150 หน่วยอยู่ประเภท 1.1.2 หากคุณใช้เกิน 150 หน่วยติดต่อกัน 3 เดือน เดือนถัดไปจะถูกย้ายไปประเภท 1.1.2 และในทางกลับกัน ถ้าใช้ไม่เกิน 150 หน่วยติดต่อกัน 3 เดือนก็ย้ายกลับมา 1.1.1 ได้ ส่วนบ้านที่ติดตั้งมิเตอร์ขนาดไม่เกิน 5 แอมป์ (220 โวลต์ 1 เฟส) จะถูกจัดเข้า 1.1.1 โดยอัตโนมัติ วิธีเช็กที่แน่นอนที่สุดคือดูใบแจ้งค่าไฟของคุณ — จะระบุประเภทผู้ใช้ไฟฟ้าไว้ชัดเจน และเป็นประเภทเดียวกับที่ควรเลือกในเครื่องมือด้านบน

จุดที่ควรระวัง: บ้านที่ใช้ไฟแกว่งอยู่แถว ๆ 150 หน่วยอาจสลับประเภทไปมา และค่าบริการที่ต่างกันถึง 30 บาทต่อเดือน (8.19 เทียบ 38.22) ทำให้บางเดือนบิลขยับทั้งที่จำนวนหน่วยใกล้เดิม ถ้าเดือนไหนบิลดูผิดปกติ ให้ตรวจประเภทผู้ใช้ไฟในบิลก่อนเป็นอย่างแรก

อยากลดค่าไฟ ต้องตัดหน่วยใน "ขั้นบน" ให้ได้

เพราะอัตราคิดแบบก้าวหน้า หน่วยไฟฟ้าที่แพงที่สุดของบ้านคือหน่วยสุดท้ายที่คุณใช้ ไม่ใช่หน่วยเฉลี่ย ลองคิดต้นทุนจริงของหน่วยในขั้นบนสุด (401 หน่วยขึ้นไป): ค่าพลังงาน 4.3583 บาท + ค่า Ft 0.1623 บาท = 4.5206 บาท แล้วบวก VAT อีก 7% เป็น หน่วยละประมาณ 4.84 บาท เทียบกับหน่วยในช่วง 200 หน่วยแรกที่รวมทุกอย่างแล้วอยู่ราว 3.38 บาทต่อหน่วย แปลว่าถ้าคุณลดการใช้ไฟลง 50 หน่วยในเดือนที่บ้านใช้เกิน 400 หน่วย คุณประหยัดได้ราว 242 บาท ทันที เพราะหน่วยที่หายไปคือหน่วยที่แพงที่สุด ไม่ใช่หน่วยเฉลี่ย

เครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินหน่วยในขั้นบนมากที่สุดคือเครื่องปรับอากาศ — การตั้งอุณหภูมิเพิ่ม 1 องศา ล้างแผ่นกรองสม่ำเสมอ และปิดแอร์ก่อนออกจากห้อง 1–2 ชั่วโมง คือวิธีลดหน่วยขั้นบนที่ได้ผลที่สุด รองลงมาคือเครื่องทำน้ำอุ่นและเครื่องซักผ้า/อบผ้า ก่อนตัดสินใจซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าใหม่หรือติดโซลาร์เซลล์ ลองใช้เครื่องมือนี้จำลองยอดใช้ไฟก่อน–หลัง แล้วเทียบเงินที่ประหยัดได้ต่อเดือนกับเงินลงทุน จะเห็นภาพระยะเวลาคืนทุนชัดกว่าการเดาจากค่าไฟเฉลี่ย

คำถามที่พบบ่อย

เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง

• คำนวณภาษีเงินได้มนุษย์เงินเดือน 2026
• คำนวณภาษีโบนัสปลายปี
• กำไรขายของ Shopee / Lazada / TikTok Shop
• เครื่องมือภาษีไทยทั้งหมด

ข้อควรทราบ: เครื่องมือนี้คำนวณตามโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าบ้านอยู่อาศัยแบบก้าวหน้า (อัตราปกติ) ตามมติ กกพ. 5 สิงหาคม 2569 และค่า Ft งวดกันยายน–ธันวาคม 2569 ผลลัพธ์เป็นการประมาณการ บิลจริงอาจต่างออกไปจากการปัดเศษของการไฟฟ้า ประเภทผู้ใช้ไฟที่จัดให้ในเดือนนั้น จำนวนวันในรอบบิล หรือมาตรการช่วยเหลือเฉพาะกลุ่มของรัฐ หากต้องการตัวเลขที่เป็นทางการ โปรดตรวจสอบกับ MEA (โทร. 1130) หรือ PEA (โทร. 1129) แหล่งอ้างอิง: ประกาศการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคและประกาศการไฟฟ้านครหลวง เรื่องการปรับอัตราค่าไฟฟ้าบ้านอยู่อาศัย เริ่มบิลเดือนกันยายน 2569 และเอกสารค่า Ft งวดกันยายน–ธันวาคม 2569 ของสำนักงาน กกพ. (erc.or.th) ข้อมูลอ้างอิง ณ ตุลาคม 2026