ภาษีโบนัสปลายปี: ก้อนนั้นเหลือจริงเท่าไหร่?

ความจริงข้อแรก: ไม่มี "ภาษีโบนัส" แยกต่างหาก

ทุกปลายปีจะมีคนถามว่า "โบนัสเสียภาษีกี่เปอร์เซ็นต์" คำตอบคือไม่มีอัตราแยกสำหรับโบนัส โบนัสเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) เช่นเดียวกับเงินเดือน จึงนำไปรวมกับรายได้ทั้งปีแล้วคิดภาษีตามอัตราก้าวหน้า 8 ขั้นตามปกติ สิ่งที่ควรถามจริง ๆ คือ "อัตราภาษีขอบ" (marginal rate) ของโบนัสก้อนนั้น — หมายถึงเงินได้สุทธิก้อนสุดท้ายของคุณตกอยู่ในขั้นภาษีไหน เช่น ถ้าเงินได้สุทธิไม่รวมโบนัสของคุณอยู่ที่ 550,000 บาท แล้วได้โบนัส 120,000 บาท เงินได้สุทธิรวมจะเป็น 670,000 บาท ยังอยู่ในขั้น 15% (ช่วง 500,001–750,000 บาท) ทั้งหมด ดังนั้นโบนัสทั้งก้อนเสียภาษีที่ 15% ต่างจากคนที่เงินได้สุทธิทะลุ 1 ล้านบาท ซึ่งโบนัสบางส่วนจะโดนขั้น 25%

นี่คือเหตุผลที่โบนัสก้อนเท่ากันของสองคนเสียภาษีไม่เท่ากัน และเป็นเหตุผลที่เครื่องมือนี้ต้องถามเงินเดือนและค่าลดหย่อนของคุณก่อน ไม่ใช่แค่ยอดโบนัส — เพราะอัตราที่โบนัสโดนขึ้นกับภาพรวมรายได้ทั้งปีของคุณ

วิธี "งวดสุดท้ายของปี": ทำไมธันวาคมโดนหักเยอะ

ทุกเดือนนายจ้างหักภาษี ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.1) จากเงินเดือนด้วยวิธีประมาณการ แต่พอถึงงวดสุดท้ายของปี (ปกติคือธันวาคม) นายจ้างจะคำนวณใหม่แบบแม่นยำ: นำเงินได้ทั้งปี (เงินเดือน 12 เดือน + โบนัสทุกก้อน) หักค่าใช้จ่ายเหมา 50% และค่าลดหย่อน ได้ภาษีทั้งปีที่ถูกต้อง แล้วลบด้วยยอดภาษีที่หักไว้แล้ว 11 เดือน ส่วนต่างที่เหลือคือยอดหักเพิ่มในงวดธันวาคม

ดังนั้นถ้าโบนัสออกเดือนธันวาคม สลิปเดือนนั้นจะโดนหักภาษีก้อนใหญ่ — ไม่ใช่เพราะโบนัสโดนอัตราโหด แต่เพราะเป็นการ "เก็บตก" ภาษีทั้งปีในงวดเดียว ในทางกลับกัน ถ้าระหว่างปีนายจ้างหักเกินไว้ (เช่น คุณแจ้งค่าลดหย่อนเพิ่มกลางปี) งวดธันวาคมก็อาจโดนหักน้อยกว่าปกติหรือแทบไม่โดนเลยก็ได้ เครื่องมือด้านบนแสดงทั้งยอดหัก ม.ค.–พ.ย. ต่อเดือน และยอดหักเพิ่มงวดธันวาคมให้เห็นภาพชัด ๆ

ตัวอย่าง: เงินเดือน 60,000 บาท ได้โบนัส 120,000 บาท

สมมติเงินเดือน 60,000 บาทต่อเดือน โบนัสทั้งปี 120,000 บาท (2 เดือน) โสด ไม่มีค่าลดหย่อนอื่น รายได้ทั้งปี 840,000 บาท หักค่าใช้จ่ายเหมา 100,000 บาท ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ประกันสังคม 10,500 บาท เงินได้สุทธิ 669,500 บาท ภาษีทั้งปี 52,925 บาท เทียบกับถ้าไม่มีโบนัสภาษีจะอยู่ที่ 34,925 บาท ดังนั้นภาษีที่เพิ่มขึ้นเพราะโบนัส = 18,000 บาท คิดเป็นอัตราภาษีขอบ 15% ของโบนัส — โบนัสสุทธิหลังหักภาษีส่วนเพิ่มเหลือ 102,000 บาท

ฝั่งนายจ้าง: ถ้าไม่มีโบนัสจะหัก ณ ที่จ่ายเดือนละประมาณ 2,910.42 บาท (34,925 ÷ 12) รวม 11 เดือน = 32,014.58 บาท เมื่องวดธันวาคมคำนวณภาษีทั้งปีได้ 52,925 บาท จึงต้องหักเพิ่มในงวดธันวาคม 20,910.42 บาท — นี่คือตัวเลขที่จะปรากฏในสลิปเดือนธันวาคมของคุณ ลองกรอกตัวเลขของคุณเองในเครื่องมือด้านบนดู

เรื่องที่คนเข้าใจผิดบ่อย

โบนัสไม่ต้องส่งประกันสังคม — ฐานคำนวณเงินสมทบประกันสังคมมาตรา 33 คือเงินเดือนเท่านั้น (เพดาน 17,500 บาทตั้งแต่ปี 2569) โบนัสจึงไม่เพิ่มยอดประกันสังคม ไม่มี "ภาษีโบนัส 5%" — ตัวเลข 5% ที่บางคนพูดถึงอาจสับสนกับขั้นภาษีแรกสุด (เงินได้สุทธิ 150,001–300,000 บาท) ซึ่งไม่เกี่ยวกับโบนัสโดยเฉพาะ โบนัสกลางปีก็คิดเหมือนกัน — ไม่ว่าจะจ่ายเดือนไหนก็รวมเป็นรายได้ทั้งปี นายจ้างปรับยอดให้ตรงในงวดสุดท้ายอยู่ดี และถ้าลาออกก่อนธันวาคม นายจ้างคนสุดท้ายจะหัก ณ ที่จ่ายตามวิธีเดียวกันจากเงินที่จ่ายในปีนั้น ส่วนภาษีสุดท้ายที่ถูกต้องจะได้ตอนคุณยื่นแบบ ภ.ง.ด. 90/91 รวมรายได้จากทุกนายจ้าง

คำถามที่พบบ่อย

เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง

• คำนวณภาษีเงินได้มนุษย์เงินเดือน 2026
• กำไรขายของ Shopee / Lazada / TikTok Shop
• เครื่องมือภาษีไทยทั้งหมด

ข้อควรทราบ: เครื่องมือนี้ใช้สมมติฐานแบบง่าย (รายได้จากเงินเดือนและโบนัสเท่านั้น) ผลลัพธ์เป็นการประมาณการเพื่อประกอบการตัดสินใจ ยอดหัก ณ ที่จ่ายจริงของนายจ้างอาจต่างออกไปตามรอบการจ่ายและค่าลดหย่อนที่แจ้งผ่านแบบ ล.ย.01 หากต้องการตัวเลขที่เป็นทางการ โปรดตรวจสอบกับฝ่ายบุคคล–บัญชี หรือกรมสรรพากร ข้อมูลอ้างอิง ณ ตุลาคม 2026