Cập nhật Luật TNCN 2026

Tính lương Gross sang Net theo quy định 2026

Nhập lương gross thỏa thuận trong hợp đồng, công cụ sẽ trừ bảo hiểm bắt buộc 10,5%, áp dụng giảm trừ gia cảnh mới và biểu thuế 5 bậc để cho ra lương net thực nhận, đồng thời so sánh với cách tính cũ để bạn thấy mình được lợi bao nhiêu.

Nhập số liệu của bạn

Quy định 2026 thay đổi những gì so với trước đây?

Từ kỳ tính thuế năm 2026, chính sách thuế thu nhập cá nhân của Việt Nam thay đổi đồng loạt ở ba điểm quan trọng. Thứ nhất, theo Nghị quyết số 110/2025/UBTVQH15 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua ngày 17 tháng 10 năm 2025, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 186 triệu đồng mỗi năm. Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc cũng tăng từ 4,4 triệu lên 6,2 triệu đồng mỗi tháng. Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 và thay thế Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 đã áp dụng suốt giai đoạn trước.

Thứ hai, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10 tháng 12 năm 2025 đã rút gọn biểu thuế lũy tiến từng phần từ bảy bậc xuống còn năm bậc. Bậc thấp nhất vẫn giữ thuế suất 5 phần trăm nhưng khoảng thu nhập được nới từ 5 triệu lên 10 triệu đồng mỗi tháng; bậc cao nhất 35 phần trăm chỉ áp dụng cho phần thu nhập tính thuế trên 100 triệu đồng thay vì trên 80 triệu như trước. Thứ ba, các khoản giảm trừ khác như chi phí y tế, giáo dục hợp lệ cũng được luật mới ghi nhận mở rộng, tuy nhiên công cụ này tập trung vào phần giảm trừ gia cảnh phổ biến nhất.

Ý nghĩa thực tế của đợt cải cách này là ngưỡng bắt đầu phải nộp thuế được nâng lên đáng kể. Một người độc thân, không có người phụ thuộc, chỉ bắt đầu phát sinh thuế khi lương gross vượt khoảng 17,3 triệu đồng mỗi tháng, thay vì khoảng 12,3 triệu đồng theo quy định cũ. Với người có một người phụ thuộc, ngưỡng này lên tới khoảng 24,3 triệu đồng. Đây là lý do năm 2026 mọi người lao động đều nên tính lại lương của mình thay vì dùng các công cụ cũ chưa cập nhật.

Công thức tính lương net theo quy định 2026

Bước đầu tiên là xác định các khoản bảo hiểm bắt buộc mà người lao động phải trích từ lương. Theo quy định hiện hành, người lao động đóng bảo hiểm xã hội 8 phần trăm, bảo hiểm y tế 1,5 phần trăm và bảo hiểm thất nghiệp 1 phần trăm, tổng cộng 10,5 phần trăm trên tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm. Lưu ý tiền lương đóng bảo hiểm xã hội và y tế có mức trần bằng 20 lần mức tham chiếu, năm 2026 tương ứng 46,8 triệu đồng mỗi tháng; riêng bảo hiểm thất nghiệp có trần bằng 20 lần mức lương tối thiểu vùng nơi bạn làm việc.

Sau khi trừ bảo hiểm, thu nhập chịu thuế được trừ tiếp giảm trừ gia cảnh gồm 15,5 triệu đồng cho bản thân cộng 6,2 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký. Phần còn lại là thu nhập tính thuế. Nếu thu nhập tính thuế bằng không hoặc âm, bạn không phải nộp thuế thu nhập cá nhân trong tháng đó. Nếu dương, thuế được tính lũy tiến từng phần theo năm bậc: đến 10 triệu đồng chịu 5 phần trăm; trên 10 đến 30 triệu chịu 10 phần trăm; trên 30 đến 60 triệu chịu 20 phần trăm; trên 60 đến 100 triệu chịu 30 phần trăm; phần trên 100 triệu chịu 35 phần trăm.

Lương net cuối cùng bằng lương gross trừ tổng bảo hiểm bắt buộc và trừ thuế thu nhập cá nhân. Công cụ này giả định toàn bộ lương gross vừa là thu nhập chịu thuế vừa là căn cứ đóng bảo hiểm, đây là trường hợp phổ biến nhất tại các doanh nghiệp trả lương trọn gói một con số. Nếu doanh nghiệp của bạn đóng bảo hiểm trên mức lương cơ bản thấp hơn lương thực tế, hãy thay con số bảo hiểm tương ứng để có kết quả sát hơn, hoặc hỏi trực tiếp phòng nhân sự về căn cứ đóng bảo hiểm của bạn.

Cách đọc kết quả và những sai lầm thường gặp

Sai lầm phổ biến nhất khi tự tính lương là áp dụng một mức thuế suất duy nhất cho toàn bộ thu nhập tính thuế. Thuế lũy tiến từng phần nghĩa là mỗi khoảng thu nhập chịu một mức thuế riêng, nên thuế suất hiệu dụng thực tế luôn thấp hơn bậc thuế cao nhất mà bạn chạm tới. Ví dụ thu nhập tính thuế 50 triệu đồng không chịu thuế 20 phần trăm trên toàn bộ, mà chỉ phần vượt 30 triệu mới chịu 20 phần trăm, nên tổng thuế theo biểu mới là 6,5 triệu đồng, tức thuế suất hiệu dụng 13 phần trăm.

Sai lầm thứ hai là quên rằng bảo hiểm bắt buộc được trừ trước khi tính thuế, làm giảm thu nhập tính thuế. Sai lầm thứ ba là nhầm lẫn giữa người phụ thuộc đã đăng ký giảm trừ và người thân trong gia đình nói chung: chỉ những người phụ thuộc có hồ sơ đăng ký được cơ quan thuế chấp nhận mới được tính. Cuối cùng, nhiều công cụ trực tuyến cũ vẫn dùng mức giảm trừ 11 triệu và 4,4 triệu đồng cùng biểu thuế bảy bậc, cho ra số thuế cao hơn thực tế năm 2026, vì vậy hãy kiểm tra kỹ căn cứ mà công cụ bạn dùng đang áp dụng.

Ví dụ minh họa: lương gross 20 triệu đồng, không có người phụ thuộc

Giả sử bạn thỏa thuận lương gross 20.000.000 đồng mỗi tháng và không đăng ký người phụ thuộc. Bảo hiểm bắt buộc gồm bảo hiểm xã hội 1.600.000 đồng, bảo hiểm y tế 300.000 đồng và bảo hiểm thất nghiệp 200.000 đồng, tổng cộng 2.100.000 đồng. Thu nhập tính thuế bằng 20.000.000 trừ 2.100.000 trừ giảm trừ bản thân 15.500.000, còn 2.400.000 đồng. Toàn bộ phần này nằm trong bậc một nên thuế bằng 5 phần trăm nhân 2.400.000, tức 120.000 đồng. Lương net thực nhận là 17.780.000 đồng.

Nếu tính theo quy định cũ, giảm trừ bản thân chỉ 11.000.000 đồng nên thu nhập tính thuế là 6.900.000 đồng, thuế phải nộp 440.000 đồng và lương net còn 17.460.000 đồng. Như vậy riêng thay đổi chính sách năm 2026 giúp trường hợp này giữ lại thêm 320.000 đồng mỗi tháng, tương đương 3.840.000 đồng mỗi năm, mà không cần tăng lương. Bạn có thể nhập đúng con số này vào công cụ phía trên để kiểm chứng từng dòng kết quả.

Câu hỏi thường gặp

Lương gross bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế năm 2026?

Với người không có người phụ thuộc và đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương, bạn bắt đầu có thu nhập tính thuế dương khi lương gross vượt khoảng 17,3 triệu đồng mỗi tháng. Con số chính xác phụ thuộc căn cứ đóng bảo hiểm của bạn, vì bảo hiểm được trừ trước khi tính thuế.

Người phụ thuộc gồm những ai và cần điều kiện gì?

Người phụ thuộc thường là con chưa thành niên hoặc con đang học không có thu nhập cao, cha mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động, và một số đối tượng khác theo quy định. Người phụ thuộc phải được đăng ký và có mã số thuế hoặc hồ sơ hợp lệ thì doanh nghiệp mới khấu trừ khi tính lương hằng tháng.

Biểu thuế 5 bậc áp dụng từ tháng 1 hay tháng 7 năm 2026?

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực chung từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, nhưng Điều 29 của luật quy định riêng các nội dung về thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026. Hướng dẫn của cơ quan thuế cho phép áp dụng biểu thuế mới và mức giảm trừ mới trong tính thuế cả năm 2026; bạn nên theo dõi thông báo khấu trừ của doanh nghiệp mình trong các tháng đầu năm để đối chiếu.

Tiền làm thêm giờ có phải nộp thuế từ năm 2026 không?

Luật mới mở rộng diện thu nhập miễn thuế, trong đó tiền lương làm việc ban đêm và tiền lương làm thêm giờ thuộc nhóm được miễn thuế thu nhập cá nhân. Công cụ này tính cho phần lương cơ bản thông thường; nếu thu nhập của bạn gồm nhiều tiền làm thêm, số thuế thực tế có thể thấp hơn kết quả ước tính tại đây.

Công ty đóng bảo hiểm thấp hơn lương thật thì tính thế nào?

Thuế vẫn tính trên tổng thu nhập chịu thuế thực nhận, nhưng phần bảo hiểm được trừ sẽ theo số tiền bảo hiểm thực tế công ty trích nộp, thường thấp hơn khi căn cứ đóng thấp. Kết quả là thu nhập tính thuế cao hơn trường hợp đóng đủ. Bạn nên yêu cầu phiếu lương chi tiết để lấy đúng số bảo hiểm đã trích.

Công cụ liên quan

Lưu ý: Công cụ này áp dụng các giả định đơn giản hoá được nêu rõ trong phần giải thích và chỉ cho kết quả ước tính tham khảo. Trường hợp cụ thể của bạn có thể khác do phụ cấp không chịu thuế, thu nhập nhiều nơi, nợ thuế cũ hoặc chính sách riêng của doanh nghiệp. Khi cần con số chính thức, hãy đối chiếu với bộ phận nhân sự – kế toán hoặc cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội địa phương.