Hướng dẫn chuyên sâu · NQ 198/2025 · NĐ 141/2026/NĐ-CP

Thuế hộ kinh doanh 2026 từ A đến Z: bỏ thuế khoán, miễn đến 1 tỷ, 6 nhóm ngành

Năm 2026 là năm bản lề của hơn 2,6 triệu hộ kinh doanh Việt Nam: thuế khoán bị xóa bỏ sau hàng chục năm, ngưỡng miễn thuế tăng gấp đôi, lệ phí môn bài biến mất. Bài viết này tổng hợp toàn bộ nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh năm 2026 — từ cách xác định nhóm của mình, bảng tỷ lệ 6 ngành nghề, quy trình kê khai đến hóa đơn điện tử — mỗi con số đều ghi rõ căn cứ pháp lý và đã được kiểm chứng ngày 06/10/2026.

1. Bỏ thuế khoán: chuyện gì đã xảy ra từ 01/01/2026

Thuế khoán là phương thức mà cơ quan thuế ấn định một mức thuế cố định cho cả năm dựa trên doanh thu ước tính của hộ kinh doanh. Phương thức này tồn tại hàng chục năm, đơn giản cho cả hai phía nhưng có hai nhược điểm lớn: hộ làm ăn phát đạt nộp ít hơn mức đáng lẽ phải nộp, còn hộ ế ẩm vẫn phải gánh mức khoán không tương xứng với thực tế. Khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội (thông qua ngày 17/05/2025) đã chấm dứt phương thức này: từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế mà nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế — tức tự kê khai, tự tính, tự nộp theo doanh thu thực tế.

Để triển khai, Bộ Tài chính ban hành Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 phê duyệt Đề án chuyển đổi mô hình quản lý thuế khi xóa bỏ thuế khoán, chia hộ kinh doanh thành 3 nhóm quản lý theo doanh thu: Nhóm 1 doanh thu ≤200 triệu đồng/năm — không phải nộp thuế GTGT và TNCN, kê khai 2 lần/năm để xác định nghĩa vụ; Nhóm 2 doanh thu trên 200 triệu đến 3 tỷ — tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu theo ngành nghề, kê khai theo quý và quyết toán năm; Nhóm 3 doanh thu trên 3 tỷ — thuế GTGT tiếp tục tính trực tiếp (tỷ lệ ngành × toàn bộ doanh thu; phương pháp khấu trừ chỉ áp dụng cho doanh nghiệp), thuế TNCN tính 17% × (doanh thu − chi phí hợp lý) với doanh thu 3–50 tỷ (20% nếu trên 50 tỷ), kê khai theo tháng (nếu doanh thu trên 50 tỷ) hoặc quý. Lưu ý ngưỡng 200 triệu trong Đề án là khung quản lý; ngưỡng miễn thuế thực tế năm 2026 đã được nâng lên 1 tỷ theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP như phân tích ở phần 2.

Với hộ đang nộp thuế khoán năm 2025 chuyển sang kê khai từ 2026, pháp luật có điều khoản bảo vệ quá trình chuyển đổi: cơ quan thuế không được dùng doanh thu kê khai năm 2026 để tính lại thuế các năm trước, cũng như không xử phạt nghĩa vụ đã thực hiện đúng theo phương thức khoán (trừ trường hợp gian lận, che giấu doanh thu). Về thủ tục, hộ thực hiện chuyển đổi mã số thuế và nộp hồ sơ khai thuế lần đầu trong thời hạn quy định sau chuyển đổi. Nếu bạn vẫn đang băn khoăn mình thuộc nhóm nào, hãy dùng công cụ tính thuế hộ kinh doanh nhập doanh thu dự kiến — công cụ sẽ cho biết bạn rơi vào trường hợp nào.

2. Ngưỡng miễn thuế 1 tỷ: Nghị định 141/2026/NĐ-CP nói gì

Ngày 29/04/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026. Điểm cốt lõi duy nhất nhưng tác động lớn nhất: ngưỡng doanh thu miễn thuế GTGT và thuế TNCN được nâng từ 500 triệu đồng/năm lên 1 tỷ đồng/năm. Cục Thuế đã có công điện yêu cầu các đơn vị địa phương khẩn trương triển khai; những hộ đã kê khai, nộp thuế quý I/2026 theo ngưỡng cũ (500 triệu) được bù trừ hoặc hoàn trả số thuế đã nộp thừa theo quy định.

Cơ chế miễn thuế này cần hiểu đúng ba điểm. Một, miễn thuế áp dụng đồng thời cho cả hai sắc thuế GTGT và TNCN, và tính theo doanh thu năm dương lịch từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ — bao gồm tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ, kể cả các khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, chiết khấu thanh toán bằng tiền hoặc không bằng tiền mà hộ được hưởng. Hai, ngưỡng 1 tỷ là ngưỡng cứng theo năm: doanh thu đúng 1 tỷ vẫn thuộc diện miễn; vượt 1 đồng mới phát sinh nghĩa vụ. Ba — và quan trọng nhất — miễn thuế không có nghĩa là miễn kê khai. Hộ có doanh thu từ 1 tỷ trở xuống vẫn phải thực hiện thông báo doanh thu theo quy định để chứng minh mình không vượt ngưỡng; bỏ nghĩa vụ này vẫn bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế như thường.

Với hộ kinh doanh online trên Shopee, TikTok Shop, cần lưu ý thêm một tầng nghĩa vụ: từ 2026, các sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ, nộp thay thuế cho người bán theo quy định. Nếu doanh thu năm của bạn dưới 1 tỷ và thuộc diện miễn, hãy làm việc với sàn và cơ quan thuế để không bị khấu trừ oan rồi phải đi hoàn — thủ tục hoàn thuế luôn tốn thời gian hơn việc chứng minh miễn ngay từ đầu. (Chi tiết về khấu trừ sàn, xem công cụ tính lợi nhuận sàn.)

3. Bảng tỷ lệ thuế 6 nhóm ngành nghề và cách xác định nhóm của mình

Với hộ có doanh thu trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng/năm và chọn phương pháp tỷ lệ trên doanh thu, thuế suất áp dụng theo nhóm ngành như sau (căn cứ Nghị định 68/2026/NĐ-CP dẫn chiếu khoản 2 Điều 12 Luật GTGT 48/2024/QH15 và khoản 3 Điều 7 Luật TNCN 109/2025/QH15, kiểm chứng 06/10/2026):

Nhóm ngành nghề	Thuế GTGT	Thuế TNCN	Tổng
Phân phối, cung cấp hàng hóa — bán buôn, bán lẻ (trừ đại lý hưởng hoa hồng)	1%	0,5%	1,5%
Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa — gia công, vận tải, ăn uống, xây dựng bao thầu NVL	3%	1,5%	4,5%
Dịch vụ, xây dựng không bao thầu NVL — tư vấn, thiết kế, sửa chữa, môi giới	5%	2%	7%
Cho thuê tài sản/BĐS, đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp	5%	5%	10%
Nội dung số — game, phim/nhạc số, quảng cáo số, giải trí số	5%	5%	10%
Hoạt động kinh doanh khác	2%	1%	3%

Cách xác định nhóm của mình tuân theo nguyên tắc bản chất hoạt động, không phải tên đăng ký kinh doanh. Một spa vừa bán mỹ phẩm vừa cung cấp dịch vụ chăm sóc da phải tách doanh thu: phần bán mỹ phẩm áp nhóm phân phối (1,5%), phần dịch vụ áp nhóm dịch vụ (7%). Một hộ vừa cho thuê nhà vừa bán hàng online tách tương tự. Không tách được thì cơ quan thuế sẽ áp theo hoạt động chính — thường là nhóm có tỷ lệ cao hơn, nên tự tách từ đầu luôn có lợi hơn. Với hộ kinh doanh nhiều địa điểm, dùng chung một mã số thuế nhưng trên hóa đơn phải ghi rõ từng địa điểm kinh doanh.

Trường hợp đặc biệt cần nhớ: hoạt động cho thuê bất động sản (trừ kinh doanh lưu trú) chịu tổng tỷ lệ 10% — cao nhất trong các nhóm phổ biến. Nhiều chủ nhà cho thuê năm 2026 lần đầu thấy con số này đã phải tính lại giá cho thuê, vì trước đây theo thuế khoán họ chỉ nộp một mức cố định thấp hơn nhiều. Tương tự, nội dung số (streamer, YouTuber, chạy quảng cáo số) cũng chịu 10% — nhóm đối tượng mới nổi này thường bất ngờ nhất khi biết nghĩa vụ của mình.

4. Hai phương pháp tính thuế TNCN (doanh thu 1–3 tỷ) và 3 ví dụ đã kiểm chứng

Điểm nhân văn nhất của Luật 109/2025/QH15 là cho hộ doanh thu trên 1 tỷ đến 3 tỷ được lựa chọn phương pháp tính thuế TNCN (khoản 2 và khoản 3 Điều 7). Phương pháp tỷ lệ: thuế TNCN = tỷ lệ ngành × phần doanh thu vượt trên 1 tỷ — đơn giản, không cần chứng từ chi phí, phù hợp hộ không hạch toán đầy đủ. Phương pháp thu nhập: thuế TNCN = 15% × (doanh thu − chi phí hợp lý) — đòi hỏi hóa đơn chứng từ đầy đủ nhưng công bằng hơn với ngành biên lợi nhuận thấp. Thuế GTGT trong cả hai lựa chọn đều tính theo tỷ lệ × toàn bộ doanh thu (hoặc tự nguyện đăng ký khấu trừ nếu đủ điều kiện).

Ba ví dụ dưới đây đều đã được kiểm chứng bằng code (hàm tính thuần hkdTax2026, 27 assertions) — bạn có thể tự nhập lại các con số vào công cụ tính để đối chiếu:

Ví dụ 1 — shop online bán quần áo, doanh thu 1,2 tỷ, nhóm phân phối: thuế GTGT = 1% × 1.200.000.000 = 12.000.000 đồng (tính trên toàn bộ doanh thu); thuế TNCN = 0,5% × (1.200.000.000 − 1.000.000.000) = 0,5% × 200.000.000 = 1.000.000 đồng (chỉ tính trên phần vượt); tổng cộng 13.000.000 đồng. Nếu shop hạch toán được chi phí 900 triệu, phương pháp thay thế cho TNCN = 15% × 300.000.000 = 45.000.000 đồng — đắt hơn gấp 45 lần, nên trường hợp này giữ phương pháp tỷ lệ.

Ví dụ 2 — quán ăn, doanh thu 2,5 tỷ, nhóm dịch vụ: thuế GTGT = 5% × 2.500.000.000 = 125.000.000 đồng; thuế TNCN = 2% × 1.500.000.000 = 30.000.000 đồng; tổng cộng 155.000.000 đồng. Với nhóm dịch vụ, chỉ cần vượt ngưỡng 1 tỷ một chút là nghĩa vụ thuế đã tăng rất nhanh — chủ quán cần cộng phần thuế này vào giá bán ngay từ đầu năm. Nếu quán hạch toán đầy đủ chi phí 2 tỷ, phương pháp 15% cho TNCN = 15% × 500.000.000 = 75.000.000 đồng, vẫn đắt hơn 30.000.000 đồng của phương pháp tỷ lệ — nhưng nếu chi phí lên tới 2,4 tỷ thì phương pháp 15% chỉ còn 15.000.000 đồng và đảo chiều có lợi hơn.

Ví dụ 3 — cho thuê nhà nguyên căn, doanh thu 1,8 tỷ, nhóm cho thuê tài sản: thuế GTGT = 5% × 1.800.000.000 = 90.000.000 đồng; thuế TNCN = 5% × 800.000.000 = 40.000.000 đồng; tổng cộng 130.000.000 đồng. Với tổng tỷ lệ 10%, chủ nhà cho thuê là nhóm chịu thuế nặng nhất trong các ví dụ — và là nhóm có nhiều người bất ngờ nhất khi chuyển từ thuế khoán sang tự kê khai.

Với doanh thu trên 3 tỷ, mọi lựa chọn đều biến mất: thuế TNCN = 17% × (doanh thu − chi phí) với doanh thu 3–50 tỷ, 20% nếu trên 50 tỷ; thuế GTGT tiếp tục tính trực tiếp (tỷ lệ ngành × toàn bộ doanh thu) — phương pháp khấu trừ chỉ áp dụng cho doanh nghiệp, không áp dụng cho hộ kinh doanh. Ví dụ xưởng sản xuất doanh thu 4 tỷ, chi phí hợp lý 3 tỷ (nhóm sản xuất): thuế GTGT = 3% × 4.000.000.000 = 120.000.000 đồng; thuế TNCN = 17% × 1.000.000.000 = 170.000.000 đồng; tổng cộng 290.000.000 đồng.

5. Kê khai thuế: mẫu tờ khai, kỳ kê khai và thời hạn

Hộ kinh doanh sử dụng Tờ khai Mẫu 01/CNKD để kê khai thuế. Kỳ kê khai phụ thuộc vào quy mô doanh thu: nhóm trên 1 tỷ đến 3 tỷ kê khai theo quý (4 lần/năm) và quyết toán năm; nhóm trên 3 tỷ kê khai theo tháng nếu doanh thu năm trên 50 tỷ, còn lại theo quý, đều quyết toán năm; nhóm thuộc diện miễn thuế (≤1 tỷ) kê khai 2 lần/năm (đầu hoặc giữa năm và cuối năm) để xác định nghĩa vụ thuế. Thời hạn nộp hồ sơ theo Luật Quản lý thuế: kê khai tháng — chậm nhất ngày 20 của tháng tiếp theo; kê khai quý — chậm nhất ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo; quyết toán năm — chậm nhất ngày 31/03 năm sau.

Một tình huống thực tế hay gặp: hộ đang thuộc diện miễn thuế nhưng giữa năm doanh thu vượt 1 tỷ. Khi đó, từ quý phát sinh vượt ngưỡng, hộ chuyển sang kê khai và nộp thuế theo quy mô mới, đồng thời phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử trong vòng 30 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ thuế vượt ngưỡng. Vì vậy, theo dõi doanh thu lũy kế theo tháng — chứ không đợi đến cuối năm mới cộng sổ — là thói quen bắt buộc từ 2026. Nhiều hộ dùng phần mềm bán hàng có báo cáo doanh thu theo thời gian thực; cơ quan thuế cũng cung cấp phần mềm đơn giản miễn phí cho nhóm hộ nhỏ.

6. Hóa đơn điện tử và tài khoản ngân hàng riêng

Về hóa đơn, Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định: hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối, truyền dữ liệu với cơ quan thuế. Riêng nhóm bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng (cửa hàng, quán ăn, siêu thị mini…) có doanh thu trên 1 tỷ thì hóa đơn từ máy tính tiền là bắt buộc. Hộ dưới ngưỡng không bắt buộc nhưng được khuyến khích đăng ký sử dụng — và thực tế nhiều hộ đã đăng ký tự nguyện vì hóa đơn điện tử giúp chứng minh doanh thu minh bạch khi cần vay vốn ngân hàng.

Về tài khoản ngân hàng, nhóm doanh thu trên 1 tỷ bắt buộc mở tài khoản riêng phục vụ hoạt động kinh doanh, tách bạch khỏi tài khoản cá nhân. Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là cách duy nhất để chứng minh dòng tiền khi cơ quan thuế đối chiếu doanh thu kê khai với thực tế. Trộn lẫn tiền kinh doanh và tiền cá nhân trong một tài khoản là lỗi phổ biến khiến hộ gặp khó khăn khi giải trình.

7. Lệ phí môn bài: đã bãi bỏ từ 2026

Đây là tin vui hiếm hoi mang tính tuyệt đối: Nghị quyết 198/2025/QH15 chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026 đối với mọi đối tượng. Trước đây hộ kinh doanh phải nộp 300.000 đồng (doanh thu 100–300 triệu), 500.000 đồng (300–500 triệu) hoặc 1.000.000 đồng (trên 500 triệu) mỗi năm; từ 2026 con số này bằng không và cũng không cần nộp tờ khai lệ phí môn bài. Lưu ý: số thuế môn bài còn nợ của năm 2025 trở về trước vẫn phải nộp đủ — bãi bỏ chỉ có hiệu lực từ 2026 trở đi.

8. Cộng thêm ưu đãi: giảm 30% thuế thu nhập theo NQ 43/2026/QH16

Ngoài các quy tắc trên, hộ kinh doanh có doanh thu năm từ trên 1 tỷ đến 10 tỷ đồng còn có thể được giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp trong hai năm 2026–2027 theo Nghị quyết 43/2026/QH16 của Quốc hội (có hiệu lực từ 24/08/2026). Ba điểm phải nhớ: một, chỉ giảm thuế thu nhập (TNCN đối với hộ), không giảm thuế GTGT; hai, hộ ≤1 tỷ vốn đã miễn thuế nên không cần đến ưu đãi này; ba, nghị định hướng dẫn chi tiết của Bộ Tài chính hiện vẫn trong giai đoạn dự thảo (dự kiến ban hành trong tháng 10/2026) — các quy tắc như sàn thương mại điện tử khấu trừ ít hơn 30% ngay từ đầu, hay cuối năm vượt 10 tỷ thì bù trừ thế nào, đều đang chờ văn bản chính thức.

Ví dụ: shop ví dụ 1 ở phần 4 (doanh thu 1,2 tỷ, thuế TNCN 1.000.000 đồng) nếu đủ điều kiện sẽ được giảm 30% × 1.000.000 = 300.000 đồng, chỉ còn nộp 700.000 đồng tiền thuế TNCN (thuế GTGT 12.000.000 đồng giữ nguyên). Để tự kiểm tra điều kiện và ước tính số tiền được giảm theo nội dung dự thảo mới nhất, hãy dùng công cụ kiểm tra giảm 30% thuế thu nhập — trang đó được gắn nhãn dự thảo rõ ràng và sẽ cập nhật ngay khi nghị định chính thức ban hành.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn chính thức tra cứu

• Nghị quyết 198/2025/QH15 — cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân (bỏ thuế khoán, bỏ lệ phí môn bài): thuvienphapluat.vn
• Nghị định 141/2026/NĐ-CP (29/04/2026) — nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm: thuvienphapluat.vn
• Nghị định 68/2026/NĐ-CP (05/03/2026) — chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: thuvienphapluat.vn
• Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15, Điều 12 — phương pháp tính trực tiếp: thuvienphapluat.vn
• Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15, Điều 7 — thuế TNCN đối với thu nhập từ kinh doanh: Cổng TTĐT Chính phủ / thuvienphapluat.vn
• Nghị quyết 43/2026/QH16 (24/08/2026) — giảm 30% thuế thu nhập 2026–2027: thuvienphapluat.vn
• Quyết định 3389/QĐ-BTC (2025) — Đề án chuyển đổi khi xóa bỏ thuế khoán: Cổng TTĐT Bộ Tài chính

Lưu ý: Bài viết tổng hợp các văn bản pháp luật hiện hành, số liệu kiểm chứng ngày 06/10/2026, chỉ mang tính tham khảo và không thay thế tư vấn pháp lý. Chính sách thuế có thể được hướng dẫn chi tiết thêm bằng nghị định, thông tư mới — đặc biệt là nghị định hướng dẫn Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm 30% thuế (đang dự thảo). Khi cần con số chính thức để kê khai, hãy đối chiếu với chi cục thuế quản lý trực tiếp.