Giảm 30% thuế thu nhập 2026–2027: tự kiểm tra điều kiện và ước tính số tiền được giảm

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 43/2026/QH16 giảm 30% thuế thu nhập cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu năm từ 10 tỷ đồng trở xuống trong hai năm 2026–2027. Trả lời vài câu hỏi dưới đây để biết bạn có đủ điều kiện không và ước tính số tiền được giảm — kèm lưu ý quan trọng cho người bán hàng trên Shopee và TikTok Shop.

Nghị quyết 43/2026/QH16: giảm 30% thuế trong hai năm 2026–2027

Ngày 24 tháng 8 năm 2026, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 43/2026/QH16 về việc giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp, có hiệu lực ngay từ ngày thông qua và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Đây là một trong những chính sách hỗ trợ trực tiếp nhất dành cho khu vực kinh tế tư nhân trong năm 2026, khi hàng triệu hộ kinh doanh và hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ cùng lúc chịu tác động của đợt cải cách thuế.

Đối tượng được giảm gồm hai nhóm. Nhóm thứ nhất là cá nhân cư trú có thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, có doanh thu của năm tính thuế không vượt quá 10 tỷ đồng. Nhóm thứ hai là doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp và tổ chức khác được thành lập theo pháp luật Việt Nam có phát sinh thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, với doanh thu năm không vượt quá 10 tỷ đồng. Mức giảm là 30 phần trăm trên số thuế thu nhập cá nhân phải nộp (đối với thu nhập từ kinh doanh) và 30 phần trăm trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.

Về tình trạng văn bản hướng dẫn: Bộ Tài chính đã công bố toàn văn dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành nghị quyết trên Cổng thông tin xây dựng chính sách của Chính phủ và đang lấy ý kiến rộng rãi. Ngày 03 tháng 10 năm 2026, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương trình Chính phủ ban hành nghị định, dự kiến trong tháng 10 năm 2026. Điều quan trọng cần hiểu rõ: nghị quyết của Quốc hội đã là văn bản có hiệu lực pháp luật, các quy tắc cốt lõi như mức giảm 30 phần trăm, ngưỡng doanh thu 10 tỷ và hai kỳ tính thuế 2026–2027 đã được khóa cứng; nghị định hướng dẫn chỉ làm rõ thủ tục áp dụng. Vì vậy người kinh doanh hoàn toàn có thể chủ động tính toán từ bây giờ thay vì chờ văn bản hướng dẫn.

Ai được giảm, ai không được giảm?

Nhóm được giảm thứ nhất là hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh là cá nhân cư trú tại Việt Nam, có doanh thu của năm 2026 hoặc năm 2027 không vượt quá 10 tỷ đồng. Lưu ý phạm vi thu nhập được giảm chỉ bao gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh; nếu một cá nhân vừa có thu nhập từ kinh doanh vừa có thu nhập từ tiền lương, tiền công thì phần thu nhập từ tiền lương không được giảm theo chính sách này. Doanh thu làm căn cứ xác định ngưỡng được tính theo quy định tại Điều 4 và Điều 5 của Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Nhóm được giảm thứ hai là doanh nghiệp và các tổ chức được thành lập, hoạt động theo pháp luật Việt Nam, có doanh thu năm không vượt quá 10 tỷ đồng. Doanh thu của doanh nghiệp được xác định bằng tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu) cộng với thu nhập tài chính và thu nhập khác; doanh nghiệp có công ty con thì xét theo báo cáo tài chính hợp nhất. Doanh nghiệp mới thành lập hoặc giải thể trong năm, có kỳ tính thuế ngắn hơn 12 tháng, vẫn xét ngưỡng trên cơ sở quy đổi đủ 12 tháng.

Có ba trường hợp bị loại trừ mà người đọc cần đặc biệt chú ý. Thứ nhất, thu nhập từ tiền lương, tiền công của người làm công ăn lương không thuộc diện giảm. Thứ hai, doanh nghiệp thực hiện chia, tách sau ngày 24 tháng 8 năm 2026 và tổng doanh thu sau chia tách vượt 10 tỷ đồng thì không được hưởng ưu đãi — đây là điều khoản chống lách luật được đưa vào ngay trong nghị quyết. Thứ ba, cá nhân không cư trú tại Việt Nam không thuộc diện.

Một điểm cộng cho doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế khác: chính sách cho phép cộng dồn. Doanh nghiệp đã được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp theo các ưu đãi hiện hành vẫn được giảm thêm 30 phần trăm, nhưng 30 phần trăm này tính trên số thuế còn phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi, chứ không tính trên số thuế gốc. Khi dùng công cụ ước tính ở đầu trang, doanh nghiệp thuộc trường hợp này hãy nhập số thuế sau ưu đãi vào ô số thuế phải nộp để ra con số đúng.

Hai nấc ưu đãi: doanh thu ≤1 tỷ được miễn, 1–10 tỷ được giảm 30%

Ngoài nghị quyết giảm 30 phần trăm, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh còn được hưởng một nấc ưu đãi cao hơn nữa ở vùng doanh thu thấp. Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng doanh thu một năm: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống được miễn thuế giá trị gia tăng và miễn thuế thu nhập cá nhân kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.

Như vậy với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, bức tranh ưu đãi năm 2026–2027 gồm hai nấc rõ ràng. Nấc một: doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống thì được miễn toàn bộ thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, không phải nộp đồng thuế nào cho phần thu nhập từ kinh doanh. Nấc hai: doanh thu năm trên 1 tỷ đồng nhưng không vượt quá 10 tỷ đồng thì được giảm 30 phần trăm số thuế thu nhập cá nhân phải nộp theo Nghị quyết 43/2026/QH16. Công cụ ở đầu trang tự động phân loại hai nấc này dựa trên con số doanh thu bạn nhập.

Cần lưu ý nấc miễn thuế 1 tỷ đồng chỉ áp dụng cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, không áp dụng cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp có doanh thu trong khoảng đến 10 tỷ đồng áp dụng thống nhất mức giảm 30 phần trăm thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp, không có nấc miễn riêng. Sự phân biệt này xuất phát từ việc hai nhóm chịu hai sắc thuế khác nhau với logic miễn giảm khác nhau, và nhầm lẫn giữa hai nhóm là một trong những lỗi phổ biến khi đọc tin tức về chính sách này.

Công thức tính số tiền được giảm — và 3 hiểu lầm phổ biến

Công thức đúng chỉ có một dòng: số tiền được giảm bằng số thuế thu nhập phải nộp của cả năm nhân với 30 phần trăm. Ví dụ hộ kinh doanh có số thuế thu nhập cá nhân phải nộp cả năm 2026 là 80 triệu đồng và doanh thu 4 tỷ đồng thì số tiền được giảm là 24 triệu đồng, số thuế còn phải nộp là 56 triệu đồng. Đơn giản như vậy, nhưng thực tế có ba hiểu lầm rất phổ biến khiến nhiều người tính sai.

Hiểu lầm thứ nhất: tưởng được giảm 30 phần trăm trên doanh thu. Không phải. Chính sách giảm trên số thuế phải nộp, tức là sau khi doanh thu đã trừ chi phí, trừ giảm trừ và áp thuế suất xong. Với cùng mức doanh thu 4 tỷ đồng, giảm 30 phần trăm thuế và giảm 30 phần trăm doanh thu cho ra hai con số khác nhau một trời một vực; cách hiểu sai này sẽ khiến bạn kỳ vọng một khoản tiền lớn hơn thực tế rất nhiều.

Hiểu lầm thứ hai: tưởng thuế suất giảm đi 30 điểm phần trăm, ví dụ từ 20 phần trăm xuống còn âm 10 phần trăm. Hoàn toàn sai. Thuế suất của từng bậc, từng phương pháp tính thuế giữ nguyên; cái được giảm là số tiền thuế cuối cùng phải nộp. Nếu bạn đang nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc theo tỷ lệ trên doanh thu thì tỷ lệ đó cũng không đổi, chỉ số tiền cuối cùng được nhân với 70 phần trăm.

Hiểu lầm thứ ba, cũng là bẫy nguy hiểm nhất với người bán hàng online: lấy số tiền sàn thương mại điện tử quyết toán cho mình sau khi đã trừ các loại phí làm doanh thu tính ngưỡng. Tạp chí Thuế Hải quan của Bộ Tài chính đã có bài phân tích riêng cảnh báo rằng doanh thu thật không nằm ở số tiền còn lại sau khi sàn trừ phí, mà là tổng doanh thu bán hàng chưa trừ bất kỳ khoản phí nào. Nếu bạn lấy số tiền thực nhận từ sàn để đối chiếu ngưỡng 10 tỷ, bạn có thể tưởng mình đủ điều kiện trong khi tổng doanh thu thực tế đã vượt ngưỡng, dẫn đến kê khai sai và bị truy thu về sau.

Người bán Shopee, TikTok Shop: sàn khấu trừ thuế ít hơn 30% ngay từ đầu

Tin tốt nhất cho người bán hàng online nằm ở cơ chế khấu trừ. Theo dự thảo nghị định hướng dẫn, các tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh — trong đó nêu rõ bao gồm chủ sở hữu sàn thương mại điện tử và nền tảng số có chức năng đặt hàng, thanh toán — được giảm 30 phần trăm trên số thuế đã khấu trừ, đã kê khai, đã nộp theo tháng hoặc theo quý.

Dịch ra thực tế: nếu bạn bán hàng trên Shopee hoặc TikTok Shop và dự kiến doanh thu năm không vượt quá 10 tỷ đồng, sàn sẽ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của bạn ít hơn 30 phần trăm ngay từ từng kỳ khấu trừ hằng tháng hoặc hằng quý, bạn không cần làm thêm thủ tục riêng để hưởng. Đây là điểm khác biệt lớn so với nhiều chính sách giảm thuế trước đây vốn yêu cầu người nộp thuế tự kê khai rồi chờ hoàn; lần này tiền ở lại túi bạn ngay từ đầu.

Về thủ tục, dự thảo quy định người kinh doanh dự kiến doanh thu năm không vượt quá 10 tỷ đồng thì kê khai theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo dự thảo, nộp cùng tờ khai thuế theo tháng, quý hoặc khi quyết toán năm. Với người bán trên sàn, việc sàn đã khấu trừ ít hơn 30 phần trăm không loại trừ nghĩa vụ kê khai đầy đủ của bạn; hãy giữ lại toàn bộ chứng từ khấu trừ của sàn để đối chiếu khi quyết toán cuối năm, vì số liệu sàn khấu trừ và số thuế bạn tự tính có thể chênh nhau ở các khoản điều chỉnh.

Cuối năm doanh thu thực tế vượt 10 tỷ thì sao?

Đây là tình huống rất thực tế: đầu năm bạn dự kiến doanh thu 8 tỷ đồng nên được hưởng giảm 30 phần trăm, nhưng cuối năm tổng kết thực tế lên tới 11 tỷ đồng. Dự thảo nghị định đã lường trước và quy định cách xử lý khác nhau cho hai nhóm đối tượng, và đây chính là điểm mà nhiều bản tin tóm tắt đã viết gộp một cách sai lầm.

Đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh: khi tổng doanh thu thực tế của năm vượt quá 10 tỷ đồng, bạn không còn đủ điều kiện hưởng chính sách và phải nộp bổ sung toàn bộ số thuế đã được giảm, đồng thời lập tờ khai điều chỉnh. Điểm nhân văn của quy định là trường hợp này không bị tính tiền chậm nộp — bạn chỉ phải nộp lại đúng số thuế đã được giảm, không thêm khoản phạt nào. Nếu trong năm bạn đã nộp thừa so với số phải nộp sau điều chỉnh thì được bù trừ hoặc hoàn theo quy định chung.

Đối với doanh nghiệp, cách xử lý nghiêm khắc hơn: khi doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng, doanh nghiệp phải kê khai và nộp bổ sung số thuế còn thiếu, và phải chịu tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Sự khác biệt này phản ánh quan điểm rằng doanh nghiệp có hệ thống kế toán đầy đủ nên phải dự báo doanh thu chính xác hơn hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Vì vậy nếu bạn là doanh nghiệp và doanh thu đang tiệm cận ngưỡng 10 tỷ vào quý cuối năm, hãy chủ động rà soát sớm thay vì chờ đến kỳ quyết toán.

Bài học rút ra cho cả hai nhóm: ngưỡng 10 tỷ đồng xét trên tổng doanh thu thực tế cả năm, không phải con số dự kiến đầu năm. Người bán hàng online có doanh thu tăng tốc vào mùa cao điểm cuối năm như dịp 11/11, 12/12 và Tết là nhóm dễ rơi vào tình huống này nhất; hãy theo dõi lũy kế doanh thu hằng tháng và chuẩn bị phương án dự phòng từ quý ba.

Ví dụ minh họa: ba trường hợp cụ thể

Trường hợp một, hộ kinh doanh bán hàng online. Chị Lan bán quần áo trên Shopee và TikTok Shop, doanh thu năm 2026 dự kiến 4 tỷ đồng, tổng hợp lại số thuế thu nhập cá nhân phải nộp cả năm khoảng 80 triệu đồng. Với doanh thu 4 tỷ đồng, chị Lan rơi vào nấc giảm 30 phần trăm: số tiền được giảm bằng 80 triệu nhân 30 phần trăm bằng 24 triệu đồng, số thuế còn phải nộp là 56 triệu đồng. Trên thực tế chị Lan còn không cần chờ đến cuối năm mới thấy tiền, vì sàn thương mại điện tử đã khấu trừ thuế của chị ít hơn 30 phần trăm ngay từ từng tháng theo cơ chế nêu ở trên.

Trường hợp hai, doanh nghiệp nhỏ. Công ty của anh Minh làm dịch vụ thiết kế, doanh thu năm 2026 dự kiến 8 tỷ đồng, số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp khoảng 200 triệu đồng. Công ty đủ điều kiện giảm 30 phần trăm, số tiền được giảm là 60 triệu đồng, còn phải nộp 140 triệu đồng. Giả sử công ty của anh Minh đang được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và sau ưu đãi chỉ còn phải nộp 120 triệu đồng, thì 30 phần trăm được tính trên 120 triệu, tức được giảm thêm 36 triệu đồng, còn nộp 84 triệu đồng. Hãy nhập số thuế sau ưu đãi vào công cụ để ước tính đúng cho trường hợp này.

Trường hợp ba, hộ kinh doanh doanh thu thấp. Anh Tuấn mở quán cà phê nhỏ, doanh thu năm 2026 khoảng 800 triệu đồng. Với mức doanh thu này, anh Tuấn không rơi vào nấc giảm 30 phần trăm mà rơi vào nấc cao hơn: miễn toàn bộ thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, vì doanh thu không vượt quá 1 tỷ đồng một năm. Bạn có thể nhập 800.000.000 vào ô doanh thu trong công cụ ở đầu trang để xem kết quả diện miễn thuế hiển thị như thế nào.

Câu hỏi thường gặp

Công cụ liên quan

• So sánh thuế TNCN quy định cũ và quy định 2026
• Tính thuế thu nhập cá nhân theo biểu lũy tiến
• Tính lợi nhuận bán hàng Shopee & TikTok Shop

Lưu ý: Công cụ này áp dụng các giả định đơn giản hoá được nêu rõ trong phần giải thích và chỉ cho kết quả ước tính tham khảo. Trường hợp cụ thể của bạn có thể khác do phụ cấp không chịu thuế, thu nhập nhiều nơi, nợ thuế cũ hoặc chính sách riêng của doanh nghiệp. Khi cần con số chính thức, hãy đối chiếu với bộ phận nhân sự – kế toán hoặc cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội địa phương.